Cảm giác bạn có thể nghe nhưng không hiểu là dấu hiệu phổ biến của mất thính lực mức độ nhẹ. Tình trạng này thường có thể được điều trị hiệu quả bằng máy trợ thính. Trong một số trường hợp hiếm gặp, nguyên nhân có thể đến từ các vấn đề khác trong hệ thống thính giác hoặc não bộ.
Bạn nên làm gì
Hãy đặt lịch kiểm tra thính lực, và đảm bảo rằng bài kiểm tra có bao gồm đánh giá khả năng nghe lời nói trong môi trường có tiếng ồn.
Lý do là vì, dù bạn có thể nghĩ rằng vấn đề chưa nghiêm trọng đến mức cần đi khám chuyên khoa, thì đây lại là dấu hiệu sớm rất phổ biến của mất thính lực ở tần số cao. Dạng mất thính lực này khiến bạn khó nghe các âm thanh có cao độ cao.
“Chúng tôi nghe thấy lời phàn nàn này mỗi ngày tại phòng khám,” Tiến sĩ Julie Prutsman, Au.D, chủ sở hữu và người sáng lập Sound Relief Hearing Center tại Fort Collins, Colorado, cho biết. “Khi không hiểu rõ cách âm thanh được truyền từ tai trong đến não, nhiều người cảm thấy khó hiểu khi họ có thể nghe thấy âm thanh, nhưng lại không thể giải mã chính xác tất cả những gì họ nghe được.”
Nghe và hiểu
- Khả năng nghe được các âm thanh tần số cao rất quan trọng để hiểu lời nói của con người. Khi bạn không nghe được, bạn sẽ có cảm giác như mọi người đang nói lí nhí hoặc nói quá nhỏ.
- Trong lời nói, các nguyên âm (A, E, I, O, U) có cao độ thấp, trong khi các phụ âm như S, F, Th, S, V, K, P… lại có cao độ cao. Điều này có nghĩa là ngay cả mất thính lực nhẹ cũng có thể ảnh hưởng đến độ rõ của lời nói.
- Nghe được nguyên âm giúp bạn nhận ra rằng có lời nói đang diễn ra, nhưng chính các phụ âm mới giúp bạn phân biệt từ này với từ khác.
“Khi bạn nghe rõ các nguyên âm trầm hơn so với các phụ âm cao, lời nói sẽ trở nên như bị lí nhí hoặc bị bóp nghẹt,” Prutsman giải thích. “Đó là lý do vì sao nhiều bệnh nhân nói với chúng tôi: ‘Tôi nghe được, chỉ là không hiểu người khác đang nói gì, đặc biệt là khi họ nói không rõ!’”
Điều trị như thế nào?
Máy trợ thính sẽ giúp việc giao tiếp trở nên dễ dàng hơn nhiều. Nếu kết quả kiểm tra cho thấy bạn có một mức độ mất thính lực nào đó, bạn sẽ được tư vấn sử dụng máy trợ thính. Máy trợ thính khuếch đại các âm thanh tần số cao đến mức cần thiết, giúp lời nói rõ ràng hơn và dễ theo dõi hơn. Ngoài máy trợ thính, còn có nhiều thiết bị hỗ trợ nghe khác giúp việc nghe và giao tiếp dễ dàng hơn trong nhiều môi trường khác nhau.
“Mọi người không còn nói lí nhí nữa!”
Tin vui là máy trợ thính thường rất hiệu quả, theo Prutsman. “Khi chúng tôi điều chỉnh được tình trạng mất thính lực tần số cao bằng thiết bị trợ thính, nhiều bệnh nhân sẽ nói với chúng tôi: ‘Mọi người không còn nói lí nhí nữa!’”
Điều này có thực sự quan trọng không?
Có, ngay cả mất thính lực nhẹ cũng khiến não phải làm việc nhiều hơn
Mất thính lực không chỉ liên quan đến tai, mà còn liên quan đến não – nơi chuyển đổi âm thanh thành những từ có ý nghĩa. Khi bạn không nghe rõ, não phải làm việc nhiều hơn để hiểu những gì đang được nói. Nỗ lực thêm này chiếm dụng bộ nhớ làm việc, dẫn đến mệt mỏi khi nghe.
Ngoài mệt mỏi, các dấu hiệu khác của mất thính lực tần số cao bao gồm:
- Khó nghe khi nói chuyện điện thoại
- Giả vờ như mình nghe được khi người khác nói
- Khó xem chương trình TV hoặc phim
- Dễ hiểu sai giọng nói của phụ nữ và trẻ nhỏ
- Không còn thấy âm nhạc thú vị như trước
- Cảm giác mọi người nói lí nhí thường xuyên hơn
Vượt qua bài kiểm tra thính lực nhưng vẫn cảm thấy không nghe rõ?
Nếu bạn đã kiểm tra thính lực và được thông báo rằng thính lực của bạn bình thường, đừng vội từ bỏ việc tìm câu trả lời. Tai của bạn có thể vẫn ổn – nhưng dây thần kinh thính giác hoặc não có thể gặp vấn đề trong việc xử lý âm thanh hoặc các tín hiệu cảm giác khác. Ví dụ:
Mất thính lực ẩn
Mất thính lực ẩn là dạng mất thính lực không thể phát hiện bằng các bài kiểm tra tiêu chuẩn, vốn chủ yếu tập trung vào các vấn đề trong tai. Mất thính lực ẩn không phải là vấn đề của tai – mà bắt nguồn từ não. Các kiểm tra bổ sung, như kiểm tra khả năng nghe lời nói trong môi trường có tiếng ồn, có thể cần thiết để xác định chẩn đoán.
Rối loạn xử lý thính giác (APD)
Ở một số người, việc nghe được nhưng không hiểu có thể là dấu hiệu của rối loạn xử lý thính giác (APD). Điều này có nghĩa là hệ thần kinh – chứ không phải tai – gặp khó khăn trong việc hiểu các âm thanh nhận được từ tai. APD thường được chẩn đoán ở trẻ em, nhưng cũng có thể xảy ra ở người lớn.
Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADD)
Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) cũng có thể khiến việc hiểu trở nên khó khăn – theo nghĩa là não không thể theo kịp tất cả các tín hiệu cảm giác đến cùng lúc, bao gồm và đôi khi đặc biệt là tiếng ồn. Nếu bạn có ADD chưa được chẩn đoán và điều trị, bạn có thể vẫn vượt qua bài kiểm tra thính lực nhưng lại cảm thấy khó hiểu người khác hoặc khó theo dõi cuộc trò chuyện. Trong cả hai trường hợp, máy trợ thính có thể giúp người có APD hoặc ADD tập trung vào cuộc trò chuyện họ muốn nghe nhất, bằng cách khuếch đại giọng nói của người họ muốn nghe (ví dụ như giảng viên). Cũng cần lưu ý rằng một số trẻ em hoặc người lớn có thể đồng thời mắc ADD hoặc tự kỷ và rối loạn xử lý thính giác.
Đừng chấp nhận việc nghe kém
Khi bạn bắt đầu sử dụng máy trợ thính, bạn sẽ nhận thấy sự cải thiện trong việc hiểu lời nói, và thậm chí có thể nhận ra rằng bạn đang nghe lại những âm thanh đã bị quên lãng từ lâu.
Ví dụ, nhiều người mới đeo máy trợ thính cảm thấy bất ngờ khi lần đầu tiên trong nhiều năm lại nghe được tiếng chim hót nhẹ nhàng. Bạn sẽ lại có thể nghe thấy tiếng “bíp” của lò vi sóng, tiếng xi nhan của xe, hay tiếng chuông điện thoại.
Nếu bạn nghe được nhưng không hiểu, bạn không hề đơn độc. Đây là điều mà các chuyên gia thính học nghe thấy gần như mỗi ngày từ bệnh nhân của họ, và họ có chuyên môn để tìm ra nguyên nhân gốc rễ, lắng nghe những lo lắng của bạn và đưa ra giải pháp phù hợp với nhu cầu của bạn.
Đừng từ bỏ việc tận hưởng những cuộc trò chuyện trong công việc, gia đình và cuộc sống. Hãy tìm một trung tâm thính học gần bạn và đặt lịch hẹn ngay hôm nay.
Để lại một bình luận