Từ hôm chia sẻ video về hành trình nghe và nói của Trọng, mình nhận được một vài tin nhắn từ các phụ huynh đang đồng hành cùng con sau cấy ốc tai điện tử. Có mẹ nhắn mình rằng: “Chị ơi, con em mới bật máy mà chưa thấy phản ứng với âm thanh.” Một mẹ khác tâm sự: “Nhìn các bạn tiến bộ tốt, em mừng nhưng cũng sốt ruột vì con mình vẫn chưa được như vậy.”
Đọc những dòng tin nhắn ấy, mình hiểu rằng đằng sau mỗi câu hỏi không chỉ là sự lo lắng về khả năng nghe của con, mà còn có cả những mong chờ, những hy vọng và đôi khi là cảm giác bất lực của cha mẹ khi đã cố gắng rất nhiều nhưng chưa nhìn thấy kết quả như mình mong đợi. Mình hiểu cảm giác ấy, bởi trong hành trình làm việc với các gia đình có con cấy ốc tai điện tử, mình đã gặp không ít những người mẹ như vậy. Họ luôn cố gắng kiên nhẫn, luôn tự nhắc mình phải mạnh mẽ, nhưng cũng có những ngày lòng đầy hoang mang, chỉ mong có ai đó nói với mình rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn.
Thực ra, hành trình phục hồi nghe và nói sau cấy ốc tai điện tử, đặc biệt trong giai đoạn đầu sau khi bật máy, không phải lúc nào cũng dễ dàng như những gì chúng ta thường nhìn thấy qua các video chia sẻ trên mạng xã hội. Chúng ta có thể nhìn thấy một em bé vui vẻ khi nghe tiếng gọi của mẹ, một em bé bắt đầu bập bẹ những âm thanh đầu tiên hay một khoảnh khắc con quay đầu khi nghe tiếng động. Những hình ảnh ấy thật đáng mừng, bởi mỗi phản ứng đều có thể mang đến niềm hy vọng cho gia đình. Nhưng phía sau những khoảnh khắc được ghi lại chỉ trong vài chục giây ấy là cả một quá trình dài mà người ngoài ít khi nhìn thấy: những buổi trị liệu, những lần kiên nhẫn gọi tên con, những trò chơi được lặp đi lặp lại, những ngày cha mẹ cố gắng tạo cơ hội để con lắng nghe và phản hồi, cùng cả những lúc họ tự hỏi liệu mình đã làm đúng hay chưa.
Nhìn những tiến bộ của Trọng hôm nay, có lẽ ít ai hình dung được mẹ đã trải qua những cảm xúc gì trong những ngày đầu đồng hành cùng con. Bởi khi nhìn lại hành trình của một đứa trẻ sau một năm, chúng ta thường dễ dàng nhìn thấy những điều con đã làm được hơn là nhớ về quãng thời gian gia đình từng loay hoay với những câu hỏi chưa có lời giải đáp. Nhưng mình nghĩ, chính những ngày tháng chưa nhìn thấy kết quả ấy mới là khoảng thời gian đòi hỏi cha mẹ rất nhiều sự kiên nhẫn và niềm tin. Khi con chưa phản ứng như mong đợi, mẹ có thể tự hỏi liệu con có nghe được không. Khi nhìn thấy một em bé khác có những tiến bộ rõ rệt hơn, mẹ có thể vừa vui cho gia đình ấy, vừa chạnh lòng vì chưa biết bao giờ con mình mới làm được như vậy. Và khi những người xung quanh liên tục hỏi han về tình hình của con, đôi khi mẹ còn phải tìm cách giải thích với mọi người trong khi chính mình cũng chưa có câu trả lời chắc chắn.
Mình luôn nghĩ rằng, điều khó khăn nhất trong hành trình này không hẳn là việc cha mẹ phải học cách chăm sóc thiết bị, đưa con đi trị liệu hay dành thời gian luyện nghe mỗi ngày. Điều khó khăn hơn có lẽ là học cách kiên nhẫn với một hành trình mà kết quả không thể đến ngay lập tức, học cách chấp nhận rằng mỗi đứa trẻ có một nhịp phát triển riêng và học cách giữ vững niềm tin ngay cả trong những ngày chưa nhìn thấy sự thay đổi. Cha mẹ nào cũng mong con tiến bộ nhanh hơn, nghe tốt hơn, sớm gọi tiếng “mẹ”, tiếng “bố” hay có thể trò chuyện với mọi người xung quanh. Những mong ước ấy hoàn toàn tự nhiên. Nhưng đôi khi, vì quá mong chờ những điều lớn lao, chúng ta lại vô tình bỏ qua những thay đổi rất nhỏ đang diễn ra ở con mỗi ngày.
Một em bé bắt đầu chú ý hơn khi nghe tiếng gọi. Một em bé dần nhận ra âm thanh quen thuộc trong ngôi nhà của mình. Một em bé biết chờ đợi, tìm kiếm hoặc phản ứng với một âm thanh mà trước đây con chưa từng để ý. Những biểu hiện ấy có thể chưa giống với điều cha mẹ hình dung, cũng chưa đủ để chúng ta kết luận về sự tiến bộ của con chỉ qua một lần quan sát, nhưng chúng nhắc chúng ta rằng hành trình của mỗi em bé cần được theo dõi, đánh giá và đồng hành một cách phù hợp với khả năng của chính con.
Vì vậy, nếu hôm nay mẹ đang cảm thấy sốt ruột vì con chưa có những phản ứng như mong đợi, mình mong mẹ đừng vội kết luận rằng con không tiến bộ hay những nỗ lực của gia đình chưa mang lại kết quả. Việc một em bé chưa thể hiện phản ứng rõ ràng sau khi bật máy có thể liên quan đến nhiều yếu tố, từ khả năng tiếp cận âm thanh, việc điều chỉnh thiết bị, mức độ chú ý, cách người lớn tạo cơ hội nghe cho con cho đến những đặc điểm phát triển riêng của từng trẻ. Điều quan trọng là gia đình cần trao đổi với chuyên gia thính học và đội ngũ phục hồi chức năng để đánh giá cụ thể, kiểm tra những yếu tố cần thiết và xây dựng hướng đồng hành phù hợp, thay vì chỉ so sánh con với những em bé khác.
Mỗi đứa trẻ có một điểm xuất phát khác nhau, một hoàn cảnh khác nhau và một hành trình phát triển khác nhau. Ngay cả khi cùng được cấy ốc tai điện tử ở độ tuổi tương tự, các con cũng không nhất thiết có những phản ứng giống nhau hay đạt được những cột mốc nghe và nói vào cùng một thời điểm. Những câu chuyện tiến bộ mà chúng ta nhìn thấy có thể đem đến hy vọng, nhưng không nên trở thành một chiếc thước để cha mẹ đo lường con mình. Mình mong rằng khi xem câu chuyện của Trọng hay của bất kỳ em bé nào khác, cha mẹ có thể vui cùng những thành quả ấy, đồng thời vẫn dành cho con mình sự kiên nhẫn và cơ hội phát triển theo đúng nhu cầu của con.
Trong công việc của mình, mình luôn trân trọng những người mẹ dám nói thật về cảm xúc của mình, kể cả những lúc yếu lòng. Bởi mình biết rằng để có thể chia sẻ rằng mình từng nản lòng, từng sốt ruột hay từng lo sợ, người mẹ ấy đã phải đi qua rất nhiều suy nghĩ. Đôi khi, cha mẹ không cần nghe thêm những lời nhắc nhở rằng phải cố gắng lên, cũng không cần nhìn thấy thêm một em bé khác tiến bộ nhanh đến đâu. Điều họ cần có thể chỉ là một người chịu ngồi xuống lắng nghe, hiểu rằng họ đang mệt mỏi và nói với họ rằng cảm xúc ấy không có gì đáng trách. Mẹ có thể yêu con rất nhiều và vẫn có những ngày thấy kiệt sức. Mẹ có thể tin vào tương lai của con nhưng đôi lúc vẫn hoang mang trước những điều chưa biết. Hai cảm xúc ấy hoàn toàn có thể cùng tồn tại, và điều đó không khiến mẹ trở thành một người mẹ kém kiên nhẫn hay chưa đủ cố gắng.
Chính vì vậy, những chia sẻ chân thật của mẹ Trọng trong cuộc trò chuyện này khiến mình muốn gửi câu chuyện ấy đến nhiều phụ huynh hơn. Mình không muốn mọi người chỉ nhìn thấy một em bé sau một năm bật máy đã có những tiến bộ đáng mừng, mà còn mong mọi người hiểu rằng phía sau những thay đổi ấy là cả một hành trình của gia đình, với những ngày hy vọng xen lẫn những ngày lo lắng, những nỗ lực bền bỉ và những điều cha mẹ phải học từng chút một. Mình tin rằng khi được nhìn thấy một hành trình đầy đủ hơn, chúng ta sẽ hiểu rằng sự tiến bộ không chỉ được tạo nên từ công nghệ hay thiết bị, mà còn cần sự phối hợp giữa gia đình, chuyên gia thính học, đội ngũ trị liệu và những người cùng chăm sóc, giáo dục trẻ.
Và nếu có một điều mình muốn nhắn gửi đến những người mẹ đang đồng hành cùng con sau cấy ốc tai điện tử, thì đó là: mẹ không cần phải lúc nào cũng mạnh mẽ. Mẹ cũng không cần phải che giấu những lúc mình mệt mỏi hay lo lắng. Hãy cho phép bản thân được nghỉ ngơi khi cần, tìm kiếm sự hỗ trợ khi chưa biết phải làm gì tiếp theo và chia sẻ những băn khoăn của mình với những người có thể giúp đỡ. Hãy tiếp tục quan sát con, ghi nhận những thay đổi dù nhỏ, tạo cho con những cơ hội nghe và giao tiếp trong các hoạt động quen thuộc hằng ngày, đồng thời đừng ngần ngại tìm đến đội ngũ chuyên môn khi có điều gì khiến mẹ băn khoăn. Những việc tưởng chừng bình thường ấy, khi được thực hiện đều đặn và phù hợp, có thể góp phần tạo nên một môi trường thuận lợi để con học hỏi và phát triển.
Mình không thể hứa rằng mọi hành trình sẽ giống như câu chuyện của Trọng, cũng không thể nói rằng chỉ cần kiên trì thì mọi khó khăn đều sẽ tự nhiên biến mất. Nhưng mình tin rằng mỗi gia đình đều xứng đáng được đồng hành một cách tử tế, được cung cấp những thông tin cần thiết và được hỗ trợ để tìm ra hướng đi phù hợp nhất cho con mình. Khi chưa nhìn thấy kết quả như mong đợi, điều đó không có nghĩa là cha mẹ đã thất bại. Đôi khi, đó là lúc chúng ta cần nhìn lại hành trình, tìm thêm sự hỗ trợ và cùng nhau điều chỉnh cách đồng hành với con.
Có lẽ, điều quý giá nhất trong hành trình này không phải là việc con phải tiến bộ nhanh hơn một em bé nào khác, mà là mỗi ngày con đều có cơ hội được lắng nghe, được giao tiếp, được khám phá thế giới và được lớn lên trong tình yêu thương của gia đình. Mình mong rằng câu chuyện của mẹ Trọng sẽ mang đến cho những gia đình đang đồng hành cùng con thêm một chút niềm tin và động lực, để trong những ngày chưa nhìn thấy nhiều thay đổi, cha mẹ vẫn có thể bình tĩnh bước tiếp, không phải vì chắc chắn con sẽ đi theo một con đường định sẵn, mà vì con xứng đáng được trao cơ hội và được hỗ trợ trên hành trình của riêng mình.
Và mẹ ơi, nếu có lúc nào đó mẹ thấy nản lòng, hãy nhớ rằng mẹ không đơn độc. Phía sau hành trình của con còn có những người sẵn sàng lắng nghe, cùng mẹ tìm lời giải cho những băn khoăn và kiên nhẫn đi tiếp từng bước. Hôm nay có thể con chưa làm được điều mẹ mong đợi, nhưng chúng ta vẫn có thể bắt đầu từ những điều nhỏ bé nhất, ngay trong chính ngôi nhà của mình. Bởi hành trình nghe và nói không chỉ là hành trình để một đứa trẻ học cách tiếp nhận âm thanh hay cất lên lời nói, mà còn là hành trình để con từng bước kết nối với những người mình yêu thương và mở ra nhiều cơ hội hơn cho tương lai.
Để lại một bình luận