Tháng 3 năm 2015, tôi bước vào lĩnh vực thính học.
Một cánh cửa mở ra khá lặng lẽ, không có những khởi đầu quá rực rỡ, chỉ có rất nhiều điều mới mẻ và vô số câu hỏi. Khi ấy, tôi chỉ biết rằng phía trước mình là một thế giới gắn với âm thanh – nhưng âm thanh của một con người thực sự có ý nghĩa như thế nào trong cuộc đời họ, tôi vẫn còn đang đi tìm câu trả lời.
Mười một năm đã trôi qua.
Khoảng thời gian ấy đủ dài để một người đi từ những ngày đầu bỡ ngỡ đến khi hiểu rõ hơn về con đường mình đang bước. Nhưng cũng đủ để nhận ra rằng càng đi sâu vào lĩnh vực này, mình càng thấy còn rất nhiều điều phải học, rất nhiều điều cần lắng nghe.
Những ngày đầu tiên, tôi bắt đầu từ những công việc rất nhỏ.
Những buổi làm quen với các thiết bị thính học, những giờ đọc tài liệu chuyên môn, những lần ngồi quan sát các ca tư vấn của những người đi trước. Mọi thứ đều mới mẻ: từ cách đọc một biểu đồ thính lực, cách giải thích cho bệnh nhân hiểu về tình trạng nghe của họ, cho đến việc làm sao để một người đang lo lắng có thể cảm thấy yên tâm hơn sau buổi gặp gỡ.
Thính học không phải là một ngành nghề quá ồn ào. Nhưng mỗi câu chuyện phía sau lại có rất nhiều âm thanh chưa từng được kể.
Theo thời gian, tôi có cơ hội làm việc ở nhiều vai trò khác nhau.
Từ một nhân viên trẻ học việc, đến khi được giao thêm trách nhiệm quản lý, rồi tham gia vào việc phát triển chuyên môn cho đội ngũ. Công việc đưa tôi đến nhiều nơi hơn tôi từng nghĩ. Tôi được đến thăm các nhà máy sản xuất thiết bị thính học trên thế giới, tận mắt nhìn thấy cách những chiếc máy trợ thính nhỏ bé được tạo ra với độ chính xác gần như tuyệt đối. Tôi được lắng nghe các chuyên gia quốc tế chia sẻ về công nghệ, về các phương pháp can thiệp mới, về những nghiên cứu kéo dài hàng chục năm chỉ để giúp con người nghe tốt hơn một chút.
Tôi cũng có cơ hội làm việc cùng nhiều bác sĩ phẫu thuật hàng đầu, trong và ngoài nước.
Mỗi ca cấy ốc tai điện tử là một hành trình dài – từ chẩn đoán, tư vấn, phẫu thuật, kích hoạt thiết bị cho đến quá trình phục hồi thính giác sau đó. Khi đứng trong những hành trình ấy, tôi hiểu rằng phía sau mỗi tiến bộ của công nghệ là sự nỗ lực bền bỉ của rất nhiều con người.
Nhưng nếu phải nói điều gì dạy tôi nhiều nhất trong suốt 11 năm qua, thì đó không phải là những chuyến đi, không phải những chứng chỉ chuyên môn, và cũng không phải những vị trí công việc.
Điều dạy tôi nhiều nhất nằm trong hàng nghìn cuộc gặp gỡ với bệnh nhân và gia đình của họ.
Có những buổi tư vấn rất dài.
Có khi chúng tôi ngồi cùng nhau hàng giờ chỉ để nói về một câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản:
“Nếu không nghe được thì cuộc sống sẽ thay đổi như thế nào?”
Với nhiều người, mất thính lực không chỉ là mất đi một giác quan.
Đó còn là cảm giác dần dần tách mình khỏi thế giới xung quanh. Những cuộc trò chuyện trở nên khó khăn hơn. Những buổi gặp gỡ đông người trở nên mệt mỏi. Và đôi khi, người ta chọn cách im lặng nhiều hơn chỉ vì sợ mình nghe nhầm, hiểu sai.
Tôi đã gặp những người lớn tuổi nói rằng họ không muốn đeo máy trợ thính vì “cũng quen rồi”.
Nhưng khi nói chuyện lâu hơn một chút, họ thừa nhận rằng họ thường phải đoán câu chuyện của con cháu qua nét mặt và cử chỉ. Họ cười theo, gật đầu theo, nhưng trong lòng lại thấy mình đang đứng ở bên ngoài cuộc trò chuyện ấy.
Tôi cũng gặp những gia đình đưa con nhỏ đến khám trong trạng thái lo lắng tột độ.
Một đứa trẻ không phản ứng với âm thanh có thể khiến cả gia đình rơi vào rất nhiều câu hỏi: liệu con có thể nói được không, có thể đi học bình thường không, có thể có một cuộc sống giống như những đứa trẻ khác không.
Có những giọt nước mắt trong phòng tư vấn.
Có những khoảnh khắc im lặng rất lâu trước khi một gia đình đưa ra quyết định.
Trong những lúc như vậy, tôi luôn tự nhắc mình rằng công việc của mình không chỉ là đưa ra một giải pháp kỹ thuật. Một chiếc máy trợ thính hay một thiết bị cấy ốc tai điện tử, dù hiện đại đến đâu, cũng chỉ là một phần của hành trình.
Điều quan trọng hơn là giúp gia đình hiểu rõ toàn bộ con đường phía trước.
Hiểu đúng thời điểm vàng để can thiệp.
Hiểu đúng giải pháp phù hợp với từng người.
Hiểu rằng việc nghe lại không phải là một phép màu xảy ra trong một ngày, mà là một quá trình thích nghi và luyện tập kéo dài.
Và quan trọng nhất, hiểu rằng họ không phải đi một mình.
Trong 11 năm qua, tôi đã chứng kiến rất nhiều khoảnh khắc khiến mình nhớ mãi.
Có những em bé lần đầu tiên nghe thấy giọng nói của mẹ sau khi kích hoạt thiết bị.
Có những người lớn tuổi bật cười khi nhận ra tiếng chim buổi sáng mà họ đã không nghe thấy trong nhiều năm.
Có những gia đình quay lại thăm sau vài tháng, vài năm, chỉ để nói rằng cuộc sống của họ đã thay đổi như thế nào kể từ khi âm thanh trở lại.
Những khoảnh khắc ấy luôn rất giản dị.
Không phải những điều lớn lao.
Chỉ là một ánh mắt sáng lên, một nụ cười nhẹ, hay một câu nói rất đơn giản:
“Giờ tôi nghe rõ hơn rồi.”
Nhưng chính những điều giản dị ấy lại nhắc tôi nhớ vì sao mình chọn ở lại với nghề này.
Mỗi hành trình nghe là một câu chuyện khác nhau.
Không có hai trường hợp nào hoàn toàn giống nhau, bởi phía sau mỗi kết quả thính lực là một cuộc đời, một hoàn cảnh, một gia đình với những mong muốn riêng.
Có người tìm đến vì muốn tiếp tục công việc của mình.
Có người muốn nghe rõ hơn để trò chuyện với con cháu.
Có những bậc cha mẹ chỉ mong con mình có cơ hội phát triển ngôn ngữ như những đứa trẻ khác.
Nhưng dù khác nhau thế nào, điểm bắt đầu của tất cả những hành trình ấy thường rất giống nhau.
Đó là một mong muốn rất giản dị:
được nghe, được kết nối, và được sống trọn vẹn hơn.
Sau nhiều năm làm nghề, tôi nhận ra rằng âm thanh có một sức mạnh rất đặc biệt.
Âm thanh không chỉ giúp chúng ta nhận biết thế giới.
Nó còn là một phần của ký ức và cảm xúc.
Tiếng bước chân quen thuộc trong nhà.
Tiếng gọi của một người thân.
Tiếng cười trong một buổi tụ họp gia đình.
Hay chỉ đơn giản là tiếng mưa rơi trên mái nhà vào một buổi tối yên tĩnh.
Những âm thanh ấy, khi mất đi, thường không được nhận ra ngay lập tức.
Nhưng khi chúng quay trở lại, người ta mới hiểu chúng quan trọng đến mức nào.
Có lẽ vì thế mà sau 11 năm, điều tôi tin nhất vẫn không thay đổi.
Âm thanh không chỉ để nghe.
Âm thanh là cầu nối giúp con người tìm lại sự tự tin và kết nối với cuộc sống.
Tháng 3 năm nay, tôi bước sang năm thứ 12 của hành trình này.
Thỉnh thoảng, tôi vẫn nhớ lại những ngày đầu tiên của mình trong lĩnh vực thính học. Khi ấy, tôi không thể tưởng tượng rằng mình sẽ đi xa đến vậy, sẽ gặp nhiều con người đến vậy, và sẽ chứng kiến nhiều câu chuyện đến vậy.
Nhưng nếu có một điều vẫn giữ nguyên từ ngày đầu đến bây giờ, thì đó là cái gốc của người làm chuyên môn.
Sự cẩn trọng trong từng ca tư vấn.
Sự tỉ mỉ khi phân tích một kết quả thính lực.
Và thói quen luôn tự hỏi: liệu mình có thể làm tốt hơn một chút nữa không?
Lĩnh vực thính học thay đổi rất nhanh.
Công nghệ mới liên tục xuất hiện.
Các phương pháp can thiệp ngày càng tiến bộ.
Vì thế, tôi luôn tự nhắc mình rằng việc học không bao giờ dừng lại. Mỗi hội thảo, mỗi khóa đào tạo, mỗi cuộc trao đổi với đồng nghiệp hay chuyên gia đều là cơ hội để mình hiểu sâu hơn về nghề và về những gì bệnh nhân thực sự cần.
Có thể nhiều người nghĩ rằng công việc của tôi là “bán một giải pháp”.
Nhưng với tôi, nếu chỉ dừng lại ở đó thì chưa đủ.
Một thiết bị thính học chỉ thực sự có ý nghĩa khi người sử dụng cảm thấy thoải mái với nó, khi họ hiểu cách tận dụng nó trong cuộc sống hằng ngày, và khi họ có người đồng hành trong suốt quá trình thích nghi.
Vì thế, điều tôi luôn cố gắng làm là ở lại với bệnh nhân lâu hơn một chút.
Ở lại từ lúc bắt đầu – khi mọi thứ còn đầy lo lắng và câu hỏi.
Ở lại trong những tháng đầu thích nghi – khi âm thanh mới đôi khi còn lạ lẫm.
Và ở lại cả trong những chặng đường phía sau – khi cuộc sống dần trở lại với nhịp điệu quen thuộc.
Tôi không dám hứa những điều quá lớn lao.
Nhưng có một điều tôi luôn muốn giữ cho mình, đó là sự chân thành với nghề và với những người đã tin tưởng tìm đến.
Nếu phải nói một lời cảm ơn sau 11 năm, thì lời cảm ơn ấy trước hết dành cho tất cả bệnh nhân và gia đình của họ.
Chính những cuộc gặp gỡ ấy đã giúp tôi hiểu sâu hơn về công việc mình đang làm.
Chính những câu chuyện ấy khiến mỗi ngày đi làm của tôi trở nên có ý nghĩa hơn.
Và cũng chính mọi người là lý do để tôi tiếp tục lắng nghe, tiếp tục học hỏi, và tiếp tục ở lại với hành trình này.
Bởi đôi khi, trong một căn phòng tư vấn nhỏ, giữa những biểu đồ thính lực và những thiết bị công nghệ cao, điều quan trọng nhất vẫn chỉ là một điều rất đơn giản.
Một con người đang cố gắng giúp một con người khác nghe thấy thế giới một lần nữa.
Để lại một bình luận