Căng thẳng cao độ có thể dẫn đến mất thính lực và ù tai như thế nào

Nhiều người hiện nay phải đối mặt với tình trạng căng thẳng và lo âu kéo dài, vốn có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe. Về lâu dài, những thay đổi sinh lý do căng thẳng mạn tính gây ra có thể kích hoạt tình trạng mất thính lực và các vấn đề ở tai trong.

Căng thẳng có thể ảnh hưởng đến thính lực không?

Câu trả lời là có.

Cả căng thẳng cấp tính (stress xảy ra trong thời gian ngắn) và căng thẳng mạn tính đều có thể ảnh hưởng đến khả năng nghe.

Căng thẳng cấp tính có thể làm giảm tạm thời lưu lượng máu đến ốc tai, khiến bạn cảm thấy:

• Âm thanh bị nghẹt hoặc mờ

• Khả năng nghe thay đổi tạm thời

Ngoài ra, căng thẳng cũng có thể gây co cơ quanh tai và hàm, làm ù tai trở nên nặng hơn và thay đổi cảm nhận âm thanh.

Trong những trường hợp này, khi mức độ căng thẳng giảm xuống, thính lực thường sẽ trở lại bình thường. Hiện tượng này còn được gọi là ù tai do yếu tố cơ thể (somatic tinnitus).

Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mất thính lực vĩnh viễn

Mặc dù căng thẳng lâu dài không trực tiếp gây mất thính lực, nhưng những tác động của nó lên cơ thể có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thính giác.

Khi cơ thể rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, nó không nhận được tín hiệu rõ ràng để trở về trạng thái bình thường như khi stress chỉ xảy ra trong thời gian ngắn.

Theo thời gian, mức độ stress cao có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng như:

• Bệnh tim

• Cao huyết áp

• Tiểu đường

• Các bệnh mạn tính khác

Những bệnh này đều được biết là có ảnh hưởng tiêu cực đến thính lực.

Vì sao điều này xảy ra?

Những bệnh lý trên có thể làm tổn thương các mạch máu và làm giảm lưu lượng máu đến tai trong.

Trong tai trong có những tế bào lông cảm thụ âm thanh cực kỳ nhỏ, đóng vai trò thiết yếu trong quá trình nghe. Những tế bào này cần nguồn máu khỏe mạnh để hoạt động bình thường.

Nếu các tế bào này:

• Bị tổn thương

• Hoặc bị chết

chúng không thể truyền tín hiệu âm thanh đến não.

Đáng tiếc là tổn thương này không thể phục hồi, và hậu quả là mất thính lực thần kinh giác quan vĩnh viễn.

Căng thẳng có gây ù tai không?

Có.

Nghiên cứu cho thấy căng thẳng có thể làm nặng thêm tình trạng ù tai hiện có, và trong một số trường hợp có thể góp phần làm xuất hiện ù tai.

Khi bị stress, cơ thể sẽ:

• Giảm lưu lượng máu

• Tăng mức độ chú ý đến các cảm giác bên trong cơ thể

Điều này khiến tiếng kêu trong tai (rít, vo ve) trở nên rõ ràng hơn và khó bỏ qua hơn.

Nhiều người cho biết căng thẳng là yếu tố kích hoạt mạnh làm ù tai nặng hơn.

Đáng tiếc là stress và ù tai có thể tạo thành một vòng luẩn quẩn:

1. Ù tai khiến người bệnh khó chịu, lo lắng và mất ngủ

2. Những yếu tố này lại làm tăng mức độ stress

3. Stress cao hơn lại làm ù tai trở nên rõ hơn

Ngoài ra, tuần hoàn máu kém do các bệnh liên quan đến stress cũng có thể dẫn đến ù tai theo nhịp mạch (pulsatile tinnitus).

Loại ù tai này thường được mô tả là:

• Âm thanh đập theo nhịp tim

• Giống tiếng đập hoặc bơm trong tai

Vì đây có thể là dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng, nên nếu gặp triệu chứng này, bạn nên đi khám bác sĩ.

Kiểm soát căng thẳng để bảo vệ thính lực

Dù không phải lúc nào cũng có thể ngăn ngừa mất thính lực, quản lý stress tốt có thể giúp giảm nguy cơ gặp các vấn đề về thính giác và giảm triệu chứng ù tai.

Một số cách giảm stress được khuyến nghị gồm:

1. Tập thể dục thường xuyên

Chỉ cần 20 phút đi bộ, đạp xe hoặc vận động mỗi ngày cũng mang lại lợi ích cho cả cơ thể và tinh thần.

2. Thiền

Thiền giúp:

• Làm chậm nhịp suy nghĩ

• Thư giãn cơ

• Giảm huyết áp

Nhiều nghiên cứu cũng cho thấy thiền có thể cải thiện đáng kể tình trạng ù tai.

3. Cười nhiều hơn

Việc cười và vận động cơ mặt giúp giảm căng thẳng và gửi tín hiệu tích cực đến não.

4. Tìm kiếm sự hỗ trợ xã hội

Hãy chia sẻ với những người hiểu và lắng nghe bạn.

5. Ưu tiên giấc ngủ

Giấc ngủ chất lượng là yếu tố rất quan trọng để kiểm soát stress.

Một số cách giúp ngủ tốt hơn:

• Hạn chế caffeine

• Tránh ánh sáng mạnh trước khi ngủ

• Xây dựng thói quen ngủ ổn định

6. Liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT)

CBT giúp giảm stress bằng cách:

• Nhận diện các suy nghĩ tiêu cực

• Thay thế bằng góc nhìn cân bằng hơn

• Hình thành cách đối phó lành mạnh hơn.

Chuyên gia thính học có thể giúp bạn

Nếu bạn nhận thấy khả năng nghe không còn tốt như trước, hãy đặt lịch khám với chuyên gia thính học.

Thông thường họ sẽ:

1. Tìm hiểu tiền sử sức khỏe và thính lực

2. Thực hiện đo thính lực không xâm lấn

3. Đánh giá xem bạn có mất thính lực hay không

Sau đó, dựa trên:

• kết quả đo

• lối sống

• ngân sách

• nhu cầu nghe

bạn sẽ cùng chuyên gia xây dựng kế hoạch điều trị cá nhân hóa.