Hệ thống giữ thăng bằng của cơ thể giúp bạn đi bộ và di chuyển mà không bị ngã. Giống như nhiều hệ thống trong cơ thể bạn, khi nó hoạt động bình thường, bạn rất dễ coi đó là điều hiển nhiên.
Hệ thống cân bằng của chúng ta, còn được gọi là hệ thống tiền đình, là một hệ thống phức tạp. Bộ não chủ yếu dựa vào thông tin từ ba nguồn:
- các cơ quan tiền đình nhỏ nằm ở tai trong
- đôi mắt
- cảm giác ở chân và bàn chân (thường được gọi là khả năng cảm nhận bản thể).
Với thông tin từ ba nguồn này, bạn có thể giữ được thăng bằng cho cơ thể.
Hệ thống tiền đình là gì?
Jennifer Stone, Tiến sĩ, giáo sư nghiên cứu về tai mũi họng – phẫu thuật đầu và cổ tại Đại học Washington, giải thích: Hệ thống tiền đình giúp chúng ta duy trì sự thăng bằng, định hướng trong không gian và điều hướng môi trường của chúng ta.
Stone cho biết, tất cả những chức năng này có nghĩa là việc nó hoạt động bình thường là “rất quan trọng đối với sức khỏe của chúng ta”.
Nó được tạo thành từ năm cơ quan, mỗi cơ quan có một chức năng khác nhau. Cô nói: “Sự tích hợp của năm cơ quan này thực sự quan trọng đối với hoạt động của hệ thống tiền đình”. Đó là điều cho bộ não biết “cách chúng ta định hướng trong không gian và cách chúng ta di chuyển”.
Các cơ quan giữ thăng bằng ở tai trong
- Ba ống bán khuyên. Những ống này chứa đầy chất lỏng. Theo Viện Quốc gia về Điếc và Rối loạn Giao tiếp Khác (NIDCD), khi bạn xoay đầu, chất lỏng sẽ làm cho vòm – cấu trúc giống như cánh buồm ở cuối ống tủy – di chuyển, uốn cong các tế bào lông.
- Hai đá tai. (utricle và saccule). Bên trong các cơ quan này là những viên đá nhỏ, được gọi là otoconia, di chuyển theo trọng lực. Đây là cách não bộ của bạn biết bạn đang đứng hay nằm.
Vấn đề mất thăng bằng rất phổ biến, đặc biệt khi chúng ta già đi
Các số liệu thống kê ước tính khoảng 15-20% người trưởng thành gặp vấn đề về thăng bằng hoặc chóng mặt mỗi năm. Điều này tăng theo độ tuổi. Một nghiên cứu được trích dẫn nhiều trên Tạp chí Nghiên cứu Tiền đình ở Mỹ cho thấy 35% người trưởng thành (trên 40 tuổi) bị rối loạn chức năng thăng bằng.
Có nhiều lý do khiến vấn đề cân bằng trở nên phổ biến hơn theo tuổi tác. Ví dụ, một số rối loạn tiền đình phổ biến hơn khi chúng ta già đi – theo Tiến sĩ Cameron Budenz, MD, giám đốc y tế của Trung tâm Thính học và Cấy ốc tai điện tử tại Bệnh viện Phelps, Northwell Health ở Sleepy Hollow, New York.
Bà cho biết, tuổi tác cũng kéo theo những thay đổi về thị lực hoặc khả năng mất cảm giác ở chân và bàn chân. Suy giảm giác quan kém, chẳng hạn như mất thị lực và mất thính lực, cũng gây thêm căng thẳng cho hệ thống thăng bằng.
Thính giác và thăng bằng đều là một phần của tai trong
Tai trong cũng là phần của tai nơi sóng âm được chuyển đổi thành xung điện và truyền đến não. Hệ thống thính giác và các cơ quan thăng bằng có chung một đường dẫn truyền thần kinh đến não, được gọi là dây thần kinh tiền đình ốc tai.
Hệ thống thính giác và tiền đình có mối quan hệ trực tiếp. Khi một hệ thống xảy ra vấn đề, nó sẽ ảnh hưởng đến hệ thống còn lại. Ví dụ, nếu bạn bị chóng mặt, giảm thính lực hoặc ù tai (ù tai), thì có thể tai trong của bạn có vấn đề gì đó.
Bên cạnh đó, Stone cũng cho biết thêm rằng những người bị mất thính lực có nhiều khả năng bị rối loạn thăng bằng hơn những người không bị mất thính lực vì mối liên hệ này.
Các điều kiện ảnh hưởng đến cả thính giác và khả năng thăng bằng
- Bệnh Ménière: Bệnh này gây chóng mặt, ù tai và mất thính lực.
- U dây thần kinh thính giác: Những khối u lành tính, phát triển chậm này phát triển trên dây thần kinh tiền đình, gây mất thính lực, ù tai và chóng mặt.
- Hội chứng cửa sổ di động thứ ba: bao gồm hội chứng ống bán khuyên trên, gây ra một lỗ nhỏ ở tai trong, dẫn đến các vấn đề về thính giác và thăng bằng.
- Thuốc gây độc tai: Đây là nhiều loại thuốc, bao gồm thuốc kháng sinh, thuốc hóa trị và aspirin, có khả năng gây tổn hại cho hệ thống thính giác và thăng bằng.
- Tiếp xúc với tiếng ồn kéo dài: Bạn có thể nhận thức rõ rằng tiếng ồn lớn có hại cho thính giác. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc tiếp xúc với tiếng ồn cũng gây tổn hại cho các tế bào trong hệ thống tiền đình.
- Lão hóa: Như đã lưu ý ở trên, già đi đồng nghĩa với nhiều vấn đề về thăng bằng hơn. Và tất nhiên, điều này cũng đúng với thính giác. 1/3 số người trưởng thành trên 65 tuổi bị mất thính lực do tuổi tác.
- Nhiễm trùng: Cytomegalovirus (CMV), virus Epstein-Barr hoặc viêm màng não “cũng có thể gây mất thăng bằng và chức năng thính giác.
- Đột biến gen: “Các cơ quan cảm giác ở tai trong, tiền đình và thính giác của chúng ta đều có nguồn gốc phôi thai chung, do đó, một đột biến gen đơn lẻ có thể làm gián đoạn sự phát triển của cả hai hệ thống cảm giác. Ví dụ là bệnh u xơ dây thần kinh số 2 khiến khối u phát triển trên dây thần kinh..
Khi nào bạn cần gặp bác sĩ?
Tiến sĩ Budenz chỉ ra rằng cảm giác chóng mặt hoặc sây sẩm mặt mày không phải là dấu hiệu chẩn đoán – đó là những triệu chứng. Chúng là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn. Thông qua các xét nghiệm, tiền sử chi tiết của bệnh nhân và các công cụ chẩn đoán khác, đơn vị y tế có thể xác định nguyên nhân của những triệu chứng này.
Tùy thuộc vào các triệu chứng, các bác sĩ có thể xác định các bước tiếp theo. Tiến sĩ Budenz nói rằng: nếu bạn gặp tình trạng choáng váng có thể là vấn đề huyết áp nên bạn nên gặp bác sĩ tim mạch, trong khi đau nửa đầu có thể là vấn đề về thần kinh nên bạn cần gặp bác sĩ thần kinh, nếu chóng mặt đi kèm các vấn đề về mất thăng bằng là triệu chứng chính thì bạn nên gặp bác sĩ tai mũi họng.
Để lại một bình luận