Tại sao tai ù tai sau khi tập thể dục?

Không thể phủ nhận rằng tập thể dục mang lại lợi ích cho cả cơ thể và tinh thần. Nhưng nếu phòng gym nhộn nhịp là nơi bạn yêu thích để tập luyện, hãy cẩn thận — vận động mạnh kết hợp với âm nhạc lớn có thể dẫn đến mất thính lực hoặc ù tai. Dù đây là nguyên nhân không phổ biến, nhưng cũng không phải là chuyện hiếm gặp.

Tại sao tai tôi có cảm giác bị bít sau khi tập luyện?

Hoạt động gắng sức mạnh, như khi rặn sức để nâng tạ, sẽ làm tăng áp lực nội sọ (áp lực bên trong não), từ đó dẫn đến áp lực bên trong tai.

Nếu bạn còn nín thở khi nâng tạ, áp lực trong tai trong sẽ càng tăng cao hơn. Hiện tượng này khá giống với cảm giác thay đổi áp suất khi đi máy bay.

Cách phòng tránh

Hãy làm thông tai trước khi tập (bằng cách ngáp, nuốt nước bọt…), giống như khi bạn ở trên máy bay. Đừng nâng tạ quá nặng và tuyệt đối không nín thở.

Nếu đang bị cảm, bạn có thể cân nhắc dùng thuốc thông mũi trước khi tập.

Tôi vừa tập rất nặng và bị ù tai. Có nghiêm trọng không?

Có thể nghiêm trọng. Áp lực tăng trong tai trong trong hoặc sau khi tập luyện mạnh có thể dẫn đến rò dịch nội dịch (perilymphatic fistula – PLF), tình trạng xảy ra đột ngột và hầu hết mọi người không nhận ra ngay.

PLF là một vết rách hoặc khiếm khuyết nhỏ ở màng mỏng ngăn giữa tai trong và tai giữa. Vết rách có thể do áp lực trong tai trong tăng cao khi gắng sức, chẳng hạn như khi sinh con hoặc nâng tạ nặng.

Sự thay đổi thính lực xảy ra khi các lần gắng sức tiếp theo khiến dịch từ tai trong rò ra qua vết rách và tràn vào tai giữa.

Triệu chứng gồm: ù tai, cảm giác đầy tai, chóng mặt và đôi khi nhạy cảm với âm thanh bình thường. Tốt nhất là bạn nên đến bác sĩ đa khoa hoặc bác sĩ tai mũi họng để được thăm khám.

Tiếng đập của tạ có hại cho thính giác

Phòng tập tạ thường rất ồn, đặc biệt khi người tập không cẩn thận xếp hoặc đặt tạ nhẹ nhàng.

Nếu bạn đang nâng tạ và ai đó bất ngờ thả tạ nặng ngay bên tai, bạn có thể bị mất thính lực vĩnh viễn và khởi phát ù tai. Các phòng gym có thể giảm nguy cơ này bằng cách dùng sàn lót đệm và yêu cầu hội viên tuân thủ quy tắc sử dụng tạ đúng cách.

Âm nhạc lớn là gánh nặng thêm cho tai

Để kích thích tinh thần người tập, nhiều phòng gym bật nhạc ở mức rất lớn, đôi khi vượt 90–100 decibel (dB). Khi kết hợp âm nhạc lớn với tiếng ồn từ xe đạp tập, máy chạy bộ, máy tập elip hay tiếng rơi của tạ nặng, bạn đã có “công thức hoàn hảo” để gây mất thính lực hoặc ù tai do tiếng ồn không thể phục hồi.

Làm sao biết nhạc quá lớn? Một dấu hiệu rõ ràng là nếu sau khi tập, bạn rời phòng gym hoặc lớp Zumba với tai ù và nghe bị rè, nghĩa là các tế bào lông nhạy cảm trong tai trong của bạn đã bị tổn thương. Bạn cũng có thể tải ứng dụng trên điện thoại để đo mức tiếng ồn theo thời gian thực, hoặc dùng chức năng đo âm của Apple Watch. Bất kỳ âm thanh nào trên 85 dB đều là quá lớn.

Dù thính lực có thể hồi phục tạm thời, theo thời gian khả năng phục hồi sẽ giảm, khiến bạn dễ bị mất thính lực. Dù một số huấn luyện viên hoặc phòng gym không muốn giảm âm lượng nhạc, bạn vẫn nên thử đề nghị.

Đôi khi, chỉ cần một yêu cầu lịch sự cũng có thể tạo ra sự thay đổi tích cực cho mọi người. Nếu không hiệu quả, hãy mang nút tai. Bạn vẫn sẽ nghe được nhạc và lời hướng dẫn, nhưng ở mức âm an toàn hơn.

Những điều nên và không nên làm để bảo vệ thính lực khi tập thể dục

Những điều nên làm:

• Đi kiểm tra thính lực ngay nếu có thay đổi trong khi hoặc sau khi tập.

• Giảm khối lượng tạ để giảm áp lực, có thể phòng tránh PLF.

• Bảo vệ tai ở phòng gym: đeo nút tai khi có nhạc lớn hoặc giữ âm lượng tai nghe ở mức hợp lý để tránh mất thính lực do tiếng ồn.

• Đeo máy trợ thính khi tập nếu bạn đang bị mất thính lực.

Những điều không nên làm:

• Không nín thở để lấy thêm sức, vì sẽ tăng áp lực trong tai.

• Không gắng sức quá mức khi nâng tạ.

• Không tham gia các môn thể thao có nguy cơ va đập vào đầu (như boxing, đấu vật) khi đang bị thay đổi thính lực.

• Không đập hoặc thả tạ mạnh, vì tiếng đột ngột có thể lên tới 140 dB — tương đương tiếng súng nổ hoặc vụ nổ.

• Không bỏ qua các triệu chứng mất thính lực.

Khi nào nên đi khám

Đừng vì lo ngại mà tránh tập luyện để khỏe mạnh, chỉ cần bạn chú ý bảo vệ sức khỏe thính giác. Nếu sau khi tập nặng mà bạn thấy đầy tai, nghe bị rè, ù tai hoặc chóng mặt, hãy đi khám ngay.

Bạn có thể tìm đến các chuyên gia thính học hoặc bác sĩ tai mũi họng để đánh giá mức độ tổn thương và được tư vấn hướng xử lý phù hợp.