Ở công ty, mọi người hay trêu: “Chị Liên có khả năng đặc biệt, cứ gặp trẻ con là quấn quýt ngay.” Nghe thì có vẻ như một năng khiếu bẩm sinh, nhưng mỗi lần nghe vậy, tôi lại mỉm cười. Bởi thật ra, tôi chưa bao giờ nghĩ đó là một “khả năng” gì đặc biệt cả. Với tôi, đó đơn giản là sự kiên nhẫn, là một chút dịu dàng, là tình yêu thương chân thành mà mình gửi gắm nơi những ánh mắt ngây thơ ấy. Và rồi, từ khoảnh khắc một đứa trẻ rụt rè thu mình nơi góc phòng đến khi nụ cười trong veo hé nở trên môi, chính lòng tôi cũng như được sưởi ấm và bình yên hơn bao giờ hết.
Làm công việc gắn bó với trẻ nhỏ, tôi học được nhiều điều hơn mình tưởng. Có những bài học không nằm trong sách vở hay những buổi đào tạo, mà đến từ chính những khoảnh khắc giản dị khi ta chạm vào thế giới của một đứa trẻ – thế giới nơi mọi cảm xúc đều nguyên sơ, nơi yêu thương được cảm nhận bằng trái tim trước khi lý trí kịp đặt tên.
Tôi vẫn nhớ rất rõ buổi sáng hôm ấy, khi một bé trai chừng ba tuổi được mẹ dắt tới. Cậu bé có mái tóc tơ mềm như mây, đôi mắt đen láy nhìn quanh với vẻ cảnh giác. Bé nép mình sau lưng mẹ, bàn tay nhỏ xíu nắm chặt vạt áo như bấu víu vào chỗ trú ẩn an toàn duy nhất.
Lúc đó, tôi bước đến gần và khẽ ngồi xuống ngang tầm mắt bé, không nói gì vội. Chỉ là mỉm cười và chìa ra một con thú bông nhỏ xíu. Bé liếc nhìn rồi lại rụt về sau, ánh mắt vẫn còn ngập ngừng. Tôi không vội vàng, chỉ tiếp tục ngồi đó, vừa đủ gần để bé biết rằng tôi ở đây, và vừa đủ xa để bé có không gian riêng.
Năm phút, rồi mười phút trôi qua. Bé dần thò đầu ra nhìn tôi, rồi nhìn con thú bông. Khi bàn tay nhỏ nhắn ấy chạm vào món đồ chơi, tôi biết bức tường ngăn cách ban đầu đã bắt đầu có vết nứt. Và rồi, bằng sự kiên nhẫn và dịu dàng, chúng tôi đã cùng nhau bước qua khoảng cách ấy – không phải bằng lời nói, mà bằng ánh nhìn, bằng những nụ cười nhỏ nhoi mà chân thành.
Tôi đã gặp hàng chục, hàng trăm khoảnh khắc như thế. Mỗi đứa trẻ là một thế giới riêng – có bé hoạt bát chạy ùa vào lòng tôi ngay từ giây phút đầu tiên, có bé cần nhiều thời gian để mở lòng. Nhưng điều kỳ diệu là: nếu ta đủ kiên nhẫn, đủ dịu dàng, thì dù có bao nhiêu rụt rè, khoảng cách ấy cuối cùng cũng sẽ được xóa nhòa.
Có người hỏi tôi: “Làm sao để một đứa trẻ tin mình, để nó chịu lắng nghe và hợp tác?” Tôi thường mỉm cười và trả lời rất giản dị: “Không phải để nó tin mình, mà là để mình xứng đáng với niềm tin ấy.”
Với trẻ con, mọi thứ đều rõ ràng và chân thật. Chúng cảm nhận được ai đang thực sự quan tâm và ai chỉ đang làm cho xong việc. Chúng cũng nhận ra ngay sự gượng gạo hay vội vã, dù ta cố giấu thế nào đi nữa. Vì thế, điều đầu tiên ta cần làm không phải là tìm cách để “lấy lòng” trẻ, mà là học cách mở lòng mình ra trước đã.
Tôi nhớ có lần, một bé gái đến với tâm trạng vô cùng sợ hãi. Bé khóc ngay từ lúc bước vào cửa, tiếng nấc nghẹn làm lòng ai cũng thắt lại. Mẹ bé đã cố dỗ dành, nhưng dường như càng dỗ, bé càng hoảng sợ. Tôi tiến lại gần, nhẹ nhàng đề nghị mẹ để tôi thử. Tôi không nói gì nhiều, chỉ đơn giản ngồi xuống cạnh bé và bắt đầu kể một câu chuyện cổ tích.
Ban đầu, bé vẫn khóc. Nhưng rồi tiếng khóc dần ngắt quãng, thay bằng ánh mắt tò mò. Tôi tiếp tục kể, cố gắng giữ giọng kể thật chậm rãi và ấm áp. Khi tôi dừng lại ở đoạn gay cấn nhất, bé đã ngẩng lên nhìn tôi, nước mắt còn đọng nơi khóe mi. Và rồi, lần đầu tiên, bé chìa tay ra cho tôi nắm lấy.
Khoảnh khắc ấy nhỏ thôi, nhưng với tôi, nó vô cùng lớn lao. Nó nhắc tôi rằng yêu thương – dù chỉ là một câu chuyện kể, một cái nắm tay – có thể trở thành cầu nối vững chắc để đưa chúng ta lại gần nhau hơn.
Chúng ta thường nghĩ rằng để thay đổi điều gì đó, cần đến hành động mạnh mẽ, cần đến những giải pháp to tát. Nhưng nhiều khi, chỉ một sự dịu dàng cũng đủ làm nên điều kỳ diệu. Sự dịu dàng không có nghĩa là yếu đuối. Ngược lại, nó đòi hỏi một nội lực rất lớn. Bởi dịu dàng nghĩa là ta đủ mạnh để không đáp trả bằng nóng vội, đủ kiên nhẫn để lùi lại một bước, đủ bao dung để đặt mình vào thế giới của người khác – dù người đó là một đứa trẻ chưa biết gọi tên cảm xúc của mình.
Trong công việc của tôi, có không ít lần mọi chuyện tưởng như bế tắc. Có bé không chịu hợp tác dù đã giải thích hàng chục lần. Có bé sợ hãi đến mức chỉ cần nhìn thấy thiết bị là òa khóc. Những lúc như vậy, tôi không cố ép buộc hay thúc giục. Thay vào đó, tôi chọn cách đi chậm lại – ngồi chơi cùng bé, trò chuyện về những điều bé thích, để bé thấy rằng nơi này an toàn và những người ở đây là bạn.
Khi bé đã tin, khi ánh mắt cảnh giác ban đầu dần thay bằng sự thân quen, mọi thứ bắt đầu thay đổi. Bé sẵn sàng nghe tôi nói, sẵn sàng thử một điều mới. Và đôi khi, điều “mới” ấy lại chính là chiếc chìa khóa để mở ra một cuộc sống hoàn toàn khác – nơi âm thanh trở về, nơi tiếng gọi “mẹ ơi” không còn là điều xa vời.
Tôi từng đọc ở đâu đó một câu nói rằng: “Trẻ em không nhớ bạn đã dạy chúng điều gì, nhưng chúng sẽ không bao giờ quên cảm giác mà bạn mang lại cho chúng.” Và quả thật, nụ cười trong veo của những đứa trẻ chính là minh chứng rõ nhất cho điều đó.
Tôi còn nhớ rõ một buổi sáng mùa hè, sau khi hoàn tất buổi kiểm tra, một bé trai chạy lại ôm chầm lấy tôi và nói: “Cô ơi, con nghe thấy rồi!” – giọng bé đầy phấn khích. Tôi chưa kịp nói gì thì bé đã quay sang gọi mẹ, rồi gọi cả bố đang đứng ở góc phòng. Mỗi tiếng gọi phát ra đều rõ ràng, rành rọt, và trong khoảnh khắc ấy, nước mắt tôi bỗng trào ra lúc nào không hay.
Công việc này có thể có những ngày mệt mỏi, có những lúc lo lắng hay áp lực. Nhưng chính những nụ cười như thế đã xóa tan tất cả. Nó là lời nhắc nhở dịu dàng rằng mỗi nỗ lực mình bỏ ra đều có ý nghĩa, rằng yêu thương đủ lớn có thể biến đổi cả thế giới của một con người – dù thế giới ấy nhỏ bé đến đâu.
Khi làm việc với trẻ nhỏ, tôi nhận ra rằng bài học ấy không chỉ dành riêng cho công việc, mà còn cho cả cuộc sống. Chúng ta – những người lớn – thường chạy quá nhanh. Chúng ta vội vàng hoàn thành công việc, vội vàng đuổi theo mục tiêu, vội vàng cả trong cách yêu thương. Và đôi khi, chính sự vội vàng ấy khiến ta bỏ lỡ những khoảnh khắc dịu dàng mà lẽ ra có thể làm nên hạnh phúc.
Khoảnh khắc dịu dàng có thể là khi bạn dừng lại giữa bộn bề để lắng nghe con kể chuyện ở trường. Là lúc bạn nhẹ nhàng nắm tay mẹ khi bà đang loay hoay nấu bữa cơm tối. Là khi bạn mỉm cười với chính mình sau một ngày dài mệt mỏi và nói: “Ổn rồi, mình đã làm tốt.” Chúng không cần to tát, không cần hoành tráng. Nhưng chính những điều nhỏ bé ấy lại có sức mạnh chữa lành và kết nối sâu sắc nhất.
Với tôi, mỗi lần được thấy một đứa trẻ bật cười sau chuỗi ngày thu mình là một phép màu. Và rồi tôi nhận ra, phép màu ấy không chỉ xảy ra với trẻ con. Nó cũng xảy ra khi chúng ta học cách dịu dàng với chính mình và với những người xung quanh. Khi yêu thương đủ đầy, những lo lắng cũng sẽ dần tan biến, nhường chỗ cho sự bình yên.
Để lại một bình luận