Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy tiếng ồn. Tiếng chuông báo thức, tiếng tivi, các thiết bị nhà bếp, tiếng xe cộ, âm nhạc lớn, còi báo động hay tiếng máy móc trong các khu công nghiệp đều xuất hiện thường xuyên trong cuộc sống hằng ngày. Ước tính có hơn 30 triệu người Mỹ thường xuyên tiếp xúc với mức âm thanh có khả năng gây hại cho thính giác. Nhưng những âm thanh nào được xem là nguy hiểm? Và chúng ta có thể làm gì để bảo vệ đôi tai của mình?
Đo mức độ âm thanh như thế nào?
Cũng giống như khoảng cách được đo bằng kilomet hay thời gian được đo bằng phút, âm thanh được đo bằng đơn vị decibel (dB). Cụ thể hơn, decibel dùng để đo biên độ của sóng âm, tức là độ lớn và sức mạnh của sóng âm thanh.
Do decibel đo một dạng năng lượng có mức tăng theo cấp số nhân nên sự gia tăng của âm thanh cũng không diễn ra theo kiểu tuyến tính như khoảng cách hay thời gian. Ví dụ, khi âm thanh tăng thêm 2 decibel, cường độ âm thanh sẽ tăng gấp đôi. Khi âm thanh tăng thêm 10 decibel, nó sẽ lớn hơn gấp 10 lần.
Mức âm thanh nào có thể gây mất thính lực?
Những sóng âm có biên độ lớn và cường độ mạnh có thể làm tổn thương các tế bào thính giác rất nhạy cảm bên trong tai, từ đó dẫn đến suy giảm thính lực. Tình trạng này được gọi là mất thính lực do tiếng ồn và là nguyên nhân phổ biến thứ hai gây mất thính lực.
Các âm thanh có cường độ từ 85 dB trở lên đã đủ mạnh để gây tổn thương thính giác. Mức độ tổn thương có thể khác nhau tùy thuộc vào độ lớn của âm thanh, thời gian tiếp xúc cũng như khoảng cách giữa người nghe và nguồn phát âm.
Ở mức 85 dB, cần khoảng 8 giờ tiếp xúc liên tục để âm thanh gây ra những tổn thương lâu dài cho thính giác. Từ ngưỡng này trở đi, thời gian nghe an toàn sẽ giảm đi một nửa mỗi khi cường độ âm thanh tăng thêm từ 2 đến 3 dB, bởi điều đó đồng nghĩa với việc lực tác động của sóng âm đã tăng gấp đôi.
Khi âm thanh đạt mức từ 120 dB trở lên, chỉ một tiếng động kéo dài khoảng một giây cũng có thể gây tổn thương thính giác ngay lập tức và vĩnh viễn.
Ô nhiễm tiếng ồn và tác động đối với thính giác
Hầu hết mọi người đều nhận thức được nguy cơ tổn thương thính lực khi tiếp xúc với những âm thanh cực lớn như tiếng pháo hoa hay tiếng súng, vốn thường ở mức khoảng 120 dB hoặc cao hơn.
Tuy nhiên, những âm thanh ở mức gần 85 dB lại nguy hiểm theo một cách âm thầm hơn nhiều. Bởi bạn có thể không nhận ra rằng mình đang tiếp xúc với mức âm thanh vượt ngưỡng an toàn. Một ngày bình thường có thể bao gồm tiếng xe cộ ngoài đường, tiếng máy sấy tóc và việc nghe nhạc qua tai nghe. Mỗi nguồn âm thanh riêng lẻ có vẻ không đáng lo ngại, nhưng cộng dồn thời gian tiếp xúc trong nhiều giờ liền có thể tạo ra nguy cơ đáng kể đối với thính giác.
Ngoài ra còn có tiếng ồn từ môi trường xung quanh. Ô nhiễm tiếng ồn là thuật ngữ dùng để mô tả những âm thanh không mong muốn hoặc gây khó chịu, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe con người hoặc môi trường sống.
Nguồn gốc của ô nhiễm tiếng ồn thường đến từ các cơ sở công nghiệp, nhà máy sản xuất, công trường xây dựng, các phương tiện giao thông như ô tô, tàu hỏa, máy bay và xe tải, cũng như các địa điểm giải trí có âm lượng lớn. Chúng ta đã quen với những âm thanh này đến mức nhiều khi không nhận ra rằng chúng đang âm thầm gây ra những tổn thương lâu dài cho thính giác.
Làm thế nào để phòng tránh tổn thương thính giác?
Tỷ lệ suy giảm thính lực ở thanh thiếu niên và người trẻ tuổi đang ngày càng gia tăng. Vì vậy, chúng ta cần nhận thức rõ hơn về việc những âm thanh quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày có thể đang âm thầm làm tổn hại khả năng nghe của mình theo thời gian.
Dưới đây là một số biện pháp giúp phòng ngừa mất thính lực do tiếng ồn:
Giảm âm lượng
Khi nghe nhạc qua tai nghe hoặc xem tivi, hãy cố gắng duy trì âm lượng ở mức vừa phải. Khi các thiết bị âm thanh ngày càng hiện đại và có khả năng phát âm lớn hơn, nên giữ mức âm lượng ở khoảng 60% công suất tối đa hoặc thấp hơn.
Sử dụng ứng dụng đo tiếng ồn
Đây là một cách rất hiệu quả để giúp bạn hình thành thói quen nhận biết các mức âm thanh có nguy cơ gây hại. Hiện nay có rất nhiều ứng dụng đo cường độ âm thanh miễn phí dành cho điện thoại thông minh.
Cho đôi tai được nghỉ ngơi
Hãy cố gắng dành những khoảng nghỉ khoảng 5 phút trong ngày ở môi trường yên tĩnh hoặc gần như không có tiếng ồn, đặc biệt khi bạn vừa trải qua một khoảng thời gian dài tiếp xúc với âm thanh lớn.
Sử dụng thiết bị bảo vệ thính giác
Khi tham gia các hoạt động có tiếng ồn lớn như hòa nhạc, sự kiện thể thao, đi xe trượt tuyết, sử dụng các dụng cụ điện ngoài trời hoặc bắn súng, hãy sử dụng các phương tiện bảo vệ thính giác.
Nút bịt tai là giải pháp đơn giản, giá thành thấp và dễ tìm mua. Ngoài ra còn có những loại nút tai chuyên dụng được thiết kế riêng cho từng hoạt động cụ thể nhằm mang lại hiệu quả bảo vệ tốt hơn.
Chủ động bảo vệ thính giác từ hôm nay
Mất thính lực do tiếng ồn thường diễn ra âm thầm và tích lũy theo thời gian. Điều đáng tiếc là khi nhận ra khả năng nghe của mình đã suy giảm, những tổn thương xảy ra trong tai thường không thể phục hồi hoàn toàn.
Vì vậy, việc nhận biết những nguồn tiếng ồn xung quanh và chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ là điều rất cần thiết. Chỉ một vài thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày như giảm âm lượng tai nghe, nghỉ ngơi cho đôi tai hoặc sử dụng thiết bị bảo vệ thính giác khi cần thiết cũng có thể giúp bảo tồn khả năng nghe của bạn trong nhiều năm tới.
Để lại một bình luận