Có những câu chuyện, khi đọc xong, mình không muốn nói gì ngay. Không phải vì không có gì để nói, mà vì cần một khoảng lặng để cảm nhận. Một khoảng lặng đủ lâu để nhận ra rằng phía sau những dòng chữ tưởng như giản dị là cả một hành trình dài, nơi có những tháng ngày mệt mỏi, những lần tưởng như không thể bước tiếp, và cả những khoảnh khắc con người ta phải tự nắm lấy chính mình để không buông xuôi. Mình đã có một khoảng lặng như vậy khi đọc lại bài viết của Vân Trang – một cô gái mà mình đã gặp từ năm 2021, khi em lần đầu chia sẻ về hành trình của mình. Điều mình nhớ không phải là những khó khăn, mà là cách em và gia đình đã không bỏ cuộc. Đến giờ đọc lại, cảm giác đó vẫn nguyên vẹn, vẫn đủ để chạm và khiến mình suy nghĩ rất lâu.
Trang được phát hiện điếc sâu từ năm 3 tuổi. Với bất kỳ gia đình nào, đó đều là một cú sốc lớn, không chỉ vì chẩn đoán y khoa, mà vì tất cả những câu hỏi mở ra sau đó. Con sẽ nghe thế nào? Con có thể nói không? Con sẽ học ra sao, sẽ kết nối với thế giới bằng cách nào? Nhưng trong câu chuyện của Trang, điều khiến mình ấn tượng không phải là nỗi buồn của khoảnh khắc ấy, mà là lựa chọn của ba mẹ em sau đó. Họ không dừng lại ở sự hoang mang hay tuyệt vọng, mà chọn ở lại, nắm tay con và đi cùng con trên một hành trình dài mà không ai có thể chắc chắn trước điều gì. Có lẽ, chính sự ở lại đó – bền bỉ, lặng lẽ và không điều kiện – đã trở thành nền tảng quan trọng nhất cho tất cả những gì diễn ra sau này.
Trang bắt đầu đeo máy trợ thính từ năm 4 tuổi, bước vào những buổi tập nghe – tập nói đầu tiên. Những điều mà với nhiều người là tự nhiên, như nghe một âm thanh, nói một từ, hiểu một câu, với em lại là cả một quá trình học lại từ đầu, chậm rãi và nhiều lần lặp lại. Không có con đường tắt, không có phép màu nào xảy ra ngay lập tức, chỉ có sự kiên trì kéo dài qua ngày này sang ngày khác. Có những lúc mệt, có những lúc muốn dừng lại, nhưng em vẫn tiếp tục, âm thầm và bền bỉ. Điều này nghe qua thì đơn giản, nhưng nếu đặt mình vào vị trí của một đứa trẻ phải liên tục cố gắng để làm được những điều tưởng như “bình thường” với người khác, mình nghĩ đó là một nỗ lực rất lớn.
Những năm đi học của Trang là một phần khiến mình suy nghĩ nhiều nhất. Trường học, với nhiều người, là nơi của niềm vui, của bạn bè, của những ký ức trong trẻo, nhưng với em, đó cũng là nơi của những khó khăn rất riêng. Một cô bé ngồi bàn đầu, chăm chú nhìn khẩu hình thầy cô để hiểu bài, dần trở nên ít nói hơn, thu mình lại vì không theo kịp nhịp chung của lớp. Có những lúc không hiểu bài, có những lúc không theo kịp câu chuyện của bạn bè, và có những cảm giác lạc lõng mà không phải ai xung quanh cũng có thể nhận ra. Đó không chỉ là khó khăn trong học tập, mà là một dạng cô đơn rất đặc biệt – khi mình có mặt trong một tập thể, nhưng lại không thực sự ở trong dòng chảy chung của nó. Vậy mà, dù đã có những giai đoạn rất mệt mỏi, rất muốn buông xuôi, Trang vẫn không dừng lại, không phải vì em không biết mệt, mà vì em chọn tiếp tục, ngay cả khi việc tiếp tục đó không hề dễ dàng.
Bước ngoặt lớn đến khi Trang quyết định cấy ốc tai điện tử năm 15 tuổi. Đây là một quyết định không hề đơn giản, không chỉ về mặt y khoa mà còn về mặt tâm lý, bởi nó mở ra một giai đoạn hoàn toàn mới trong hành trình nghe của em. Và như rất nhiều trường hợp khác, những ngày đầu sau khi bật máy không phải là những khoảnh khắc “kỳ diệu” như nhiều người vẫn tưởng tượng. Âm thanh đến, nhưng lạ lẫm, chưa quen, thậm chí có lúc gây khó chịu. Việc nghe không tự nhiên xảy ra, mà cần được học lại, cần thời gian để não bộ làm quen, phân biệt và hiểu. Trang đã bắt đầu lại từ đầu, luyện nghe, luyện nói, kiên trì lặp lại từng bước nhỏ. Có những lúc mệt, nhưng em vẫn tiếp tục, không phải vì em không có lựa chọn khác, mà vì em hiểu rằng nếu mình dừng lại, hành trình này cũng sẽ dừng theo. Và rồi, từng chút một, âm thanh trở nên rõ ràng hơn, việc giao tiếp trở nên dễ dàng hơn, và sự tự tin cũng dần quay trở lại.
Khi bước vào cấp ba rồi đại học, những khó khăn không biến mất, mà chỉ thay đổi hình dạng. Chương trình học nặng hơn, môi trường mới, áp lực lớn hơn, tất cả đều đòi hỏi em phải nỗ lực nhiều hơn so với những người xung quanh. Nhưng điều khác biệt lúc này là Trang đã có một nền tảng rất vững – em biết mình có thể đi tiếp. Em biết cảm giác vượt qua một giai đoạn khó khăn là như thế nào, và em tin rằng mình có thể làm điều đó thêm một lần nữa. Bốn năm đại học không phải là quãng thời gian dễ dàng, nhưng em đã đi qua, tốt nghiệp ngành Công tác xã hội – một lựa chọn mà mình nghĩ rất phù hợp với hành trình của em. Những người đã từng trải qua khó khăn thường có một khả năng rất đặc biệt, đó là hiểu và đồng cảm, và mình tin rằng điều đó sẽ trở thành một giá trị rất lớn trong công việc và cuộc sống của em sau này.
Điều mình trân trọng nhất trong câu chuyện của Trang, có lẽ nằm ở cách em nhìn nhận hành trình của mình. Em không nói nhiều về thành tích, không đặt trọng tâm vào những gì mình đã đạt được, mà vào việc mình đã không bỏ cuộc. Trong một thế giới nơi người ta thường đo lường giá trị bằng kết quả, việc một người chọn tự hào vì mình đã tiếp tục bước đi, dù chậm, dù khó khăn, là một điều rất đáng để suy nghĩ. Bởi có lẽ, với nhiều người, điều khó nhất không phải là đạt được một điều gì đó, mà là không dừng lại giữa chừng.
Khi mình gặp Trang vào năm 2021, em đã ở một phiên bản rất khác so với những gì em kể về quá khứ. Em tự tin hơn, giao tiếp tốt hơn, và đặc biệt, em có một mong muốn rất rõ ràng là chia sẻ lại hành trình của mình cho những người khác. Em tham gia các hoạt động, gặp gỡ các gia đình, các em nhỏ, kể lại câu chuyện của mình không phải để nói về những gì mình đã chịu đựng, mà để gửi đi một thông điệp rất đơn giản: bạn không một mình. Đôi khi, chỉ cần một người đi trước nói điều đó thôi, cũng đủ để một người đang chật vật có thêm niềm tin để tiếp tục.
Nếu bạn đọc đến đây, mình mong bạn dành một chút thời gian để cảm nhận câu chuyện của Trang, không phải bằng sự thương hại, mà bằng sự trân trọng. Trân trọng một hành trình được xây dựng từ những bước đi nhỏ bé nhưng bền bỉ, từ những ngày không dễ dàng nhưng vẫn tiếp tục. Và nếu câu chuyện đó chạm đến bạn, dù chỉ một chút thôi, mình mong bạn có thể dành cho Trang một sự ủng hộ rất nhỏ – một lượt thích, một bình luận, một lần chia sẻ. Những điều tưởng như rất đơn giản đó, đôi khi lại là nguồn động lực rất lớn để một người tiếp tục hành trình của mình và lan tỏa câu chuyện của mình đến nhiều người hơn.
Còn với mình, sau tất cả, điều mình nhớ về Trang vẫn không thay đổi. Không phải là những khó khăn em đã đi qua, không phải là những cột mốc em đã đạt được, mà là một điều rất giản dị: em đã không bỏ cuộc. Và đôi khi, chỉ cần như vậy thôi, cũng đã đủ để làm nên một câu chuyện khiến người khác nhớ mãi.
Để lại một bình luận